Ludzie, którzy przez stulecia związali swój los z Budachowem: właściciele majątku, nauczyciele, kronikarze i budowniczowie. Kolejność jest chronologiczna. Większość informacji pochodzi z niemieckich opracowań regionalnych, dlatego przy każdej osobie podajemy źródła. Wydarzenia znajdziesz w Kalendarium.
Anton von Pannwitz
właściciel majątku, rotmistrz
ok. 1664/65 – 1735
Syn Christiana von Pannwitz, wnuk Antona Starszego, który kupił Budachów w 1630 roku. Służył w armii brandenburskiej i odszedł z niej w stopniu rotmistrza. W latach 1711–1719 wymieniany jako mieszkaniec Budachowa. Z Heleną Dorotheą von Glaubitz miał pięcioro dzieci. Jego syn Friedrich był ostatnim Pannwitzem na Budachowie.
Źródła: Gmina Bytnica, Zamki Lubuskie, Heimatkreis Crossen/Oder
Karl Friedrich Scholz
właściciel majątku, fundator kościoła
zm. 1789
Kupił zadłużony majątek po wygaśnięciu rodu Pannwitzów w 1740 roku. Jego fundacją jest barokowy kościół z lat 1782–1785, który do dziś stoi w centrum wsi. Po jego śmierci dobra przejął zięć, Carl Friedrich von Ludwig.
Źródła: Zamki Lubuskie, Heimatkreis Crossen/Oder
Johann Gottlieb Lindner
kościelny, twórca ołtarza
daty życia nieustalone
Kościelny (niem. Küster) w Budachowie, który w 1789 roku wykonał ołtarz ambonowy nowego kościoła.
Źródła: Heimatkreis Crossen/Oder
Carl Friedrich von Ludwig
właściciel majątku
daty życia nieustalone, zaginął ok. 1806
Zięć Karla Friedricha Scholza, właściciel majątku od 1789 roku. Według niemieckiej kroniki zbudował około 1795 roku pawilon z prasą do wina na winnym wzgórzu w parku, znany dziś jako wieża winiarska z Budachowa w skansenie w Ochli. W 1795 roku przeniósł się do Krosna, a w 1806 roku walczył przeciw Napoleonowi i zaginął.
Friedrich Wilhelm von Zastrow
właściciel majątku
22 XII 1752 – 22 VII 1830
Pochodził z Wielichowa. W 1810 roku kupił Budachów za 75 000 talarów. Po jego śmierci majątek odziedziczył syn Otto, który w 1838 roku sprzedał go Eduardowi Endellowi.
Źródła: Zamki Lubuskie, Heimatkreis Crossen/Oder
Friedrich Gottlieb Klaunig
kantor, nauczyciel, kronikarz
ur. 25 V 1786, Ogrossen koło Calau
Przez ponad pół wieku, od grudnia 1806 do 1 stycznia 1860 roku, uczył w budachowskiej szkole i pełnił obowiązki kantora w kościele. Spisał kronikę wsi (Geschichte von Baudach), z której czerpali późniejsi badacze. Rękopis zaginął po 1945 roku. Na emeryturze mieszkał w Drzewicy.
Źródła: Heimatkreis Crossen/Oder
Eduard Endell
właściciel majątku, radca rejencyjny
zm. 12 I 1861
Kupił Budachów w grudniu 1838 roku od Ottona von Zastrow. Po jego śmierci majątkiem kierowała wdowa Julie z domu Nauck, wspólnie z Wilhelmem Fournierem.
Źródła: Zamki Lubuskie, Heimatkreis Crossen/Oder
Wilhelm Fournier
właściciel majątku, kapitan
ok. 1831 – 9 XII 1902
Pochodził z berlińskiej rodziny hugenotów. Od lat 60. XIX wieku współwłaściciel, później właściciel majątku, który powiększył m.in. o Tammendorf. Jego staraniom Budachów zawdzięcza stację na linii kolejowej otwartej w latach 1872–1874.
Źródła: Zamki Lubuskie, Heimatkreis Crossen/Oder
Rose Fournier
właścicielka majątku
ok. 1842 – 29 IV 1927
Wdowa po Wilhelmie Fournierze. Przez 25 lat, od 1902 do śmierci, zarządzała majątkiem, który w 1914 roku liczył 2155 ha. Pomagał jej zięć, generał Viktor Dallmer.
Źródła: Zamki Lubuskie, Heimatkreis Crossen/Oder
Viktor Dallmer
generał piechoty
25 VII 1852, Beinsdorf (Mieszków) – 22 I 1936, Budachów
Pruski oficer, w czasie I wojny światowej dowódca 10. Dywizji Rezerwowej, odznaczony orderem Pour le Mérite z liśćmi dębu. Zięć Fournierów. Zarządzał majątkiem w imieniu spadkobierców, a po podziale spadku główny majątek przypadł jemu, a potem jego synowi Friedrichowi. Zmarł w Budachowie. Niemiecka kronika wsi podaje datę śmierci 21 stycznia 1935 roku.
Źródła: Zamki Lubuskie, Heimatkreis Crossen/Oder, Wikipedia (niem.) – Viktor Dallmer
Walther L. Fournier
pisarz, myśliwy
24 XI 1869, Budachów – 9 III 1943, Tammendorf
Drugi z trzech synów Wilhelma Fourniera, urodzony i wychowany w majątku w Budachowie. Autor ponad stu artykułów w czasopiśmie „Jagd und Hund” i kilku książek o tematyce łowieckiej, część pod pseudonimem „Wilder Jäger”. Podróżował po Afryce w latach 1896/97 i 1901.
Alfred Saemann
nauczyciel, kierownik szkoły
daty życia nieustalone
Ostatni niemiecki kierownik szkoły w Budachowie. W artykułach z lat 1927–1939 korzystał z zaginionej później kroniki Klauniga, dzięki czemu część jej treści przetrwała.
Źródła: Heimatkreis Crossen/Oder
Brakuje tu ludzi, którzy tworzyli powojenny Budachów: pierwszych osadników, nauczycieli, sołtysów, gospodyń od budachowskich pierogów. Jeśli znasz ich historie, podziel się nimi, a dopiszemy je do tej strony.